Dünyada bir ilk: Yapay zeka destekli beyin ameliyatında tümör çıkarıldı

Bedfordshire’da ikamet eden 48 yaşındaki Rhys Hibbert, İngiltere’de gerçek zamanlı yapay zeka desteğiyle beyin ameliyatı geçiren ilk hasta oldu. Cerrahlar, beynin tabanında bulunan ve 11 mm boyutunda kanserli olmayan hipofiz tümörünü başarıyla çıkardı. Tümör, optik sinirlere baskı yaparak görme kaybına yol açabilirdi.

Hibbert, yaklaşık 18 ay önce yürüyüş sırasında bilincini kaybederek nöbet geçirdi. Yapılan beyin taramasında hipofiz bezinde tümör tespit edildi. Hipofiz bezi, büyüme, metabolizma ve hormon salgılama gibi hayati işlevleri düzenleyen organ. Tümörün karotid arterlere ve optik sinirlere yakın konumu, ameliyatı riskli kıldı. University College London Hastanesi’nde cerrahlar, burundan ilerletilen ince endoskop ile kafatasının tabanındaki tümöre ulaştı.

Ameliyat sırasında geliştirilen yapay zeka sistemi, canlı video görüntüsünü analiz ederek cerrahi aletleri izledi ve damar ile sinirlerin bulunduğu bölgeleri işaretledi. Sistem, yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatı videosunda damar ve sinir konumlarını işaretlenmiş olarak tarayarak öğrenme sürecine tabi tutuldu. Yapay zeka, cerrahların yerini almaz; tüm kontrol doktorlarda kalır.

Ameliyat sonrasında Hibbert’in görüşünde belirgin iyileşme oldu. Gözlerini açtığında görüşünün yaklaşık 360 dereceye ulaştığını ve bir yıldır bu kadar net göremediğini söyledi. Sekiz hafta içinde görmesinin birkaç günde bir daha iyileştiği, enerjisinin geri geldiği ve yan etkilerin ortadan kalktığı ifade edildi. Hibbert, “Hayatımı bana geri verdi” diyerek sürecin önemini vurguladı.

Bu olay, yapay zeka teknolojisinin cerrahi alanlarda yeni bir döneme kapı araladığına işaret ediyor. Yapay zeka, gerçek zamanlı rehberlik sağlayarak riskli bölgelerin tespitini kolaylaştırıyor ve hasta güvenliğini artırıyor. Seçilen teknik, gelecekte benzer ameliyatlarda uygulanma potansiyeline sahip.