Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki anlaşma bölgede nasıl yorumlandı?

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Paktı ile bölgedeki savunma dengesi yeniden şekilleniyor. Kim? Üç büyük Müslüman ülke; nerede? Ankara, Riyad ve Islamabad; ne zaman? 7 Ağustos 2024; ne oldu? Ortak savunma sözleşmesi; neden? Bölgesel istikrarı güçlendirmek; nasıl? Bir ülkeye saldırının tüm ülkelere saldırı sayılacağına hükmeden hükümlerle imzalandı. Bu paktı, NATO’nun savunma sözleşmelerine benzeten yorumlar da yayılıyor.

İmza töreninde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Hiçbir ülkeyi hedef almadığı gibi bölgemizin huzurunu, refahını ve istikrarını amaçlayan tüm kardeş ülkelerin katılımına açıktır” dedi. Pakistan Başbakan Yardımcısı Muhammed İshak Dar, 9 Ağustos’ta yaptığı açıklamada “Mekke Anlaşması tamamen savunma temellidir. Hiçbir ülkeyi hedef almaz ve tek amacı geniş bölgemizde barış, istikrar ve refahı sağlamaya yönelik mevcut çabalarımızı daha da güçlendirmektir” diyerek aynı mesajı yineledi. Burada bir de “Mekke Paktı” terimi, üç ülkenin bölgedeki rakiplerine yönelik bir hamle olduğunu gösteriyor.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi, 10 Ağustos’ta basın toplantısında “Bu paktın İran’a karşı olduğundan endişe etmek için hiçbir sebep yok” diye konuştu. Aynı zamanda “ABD’nin güvenlik taahhütlerine güvenemeyecekleri sonucuna vardığı” yazdı. ABD ve İsrail ise 26 Şubat’ta İran’a yönelik büyük çaplı hava saldırıları düzenleyerek ülkenin üst düzey liderlerini hedef aldı. İran misilleme olarak ABD’nin Ortadoğu’daki müttefiklerine saldırılar gerçekleştirdi. Bu olaylar, Şubat sonundan itibaren fiilen savaş halinde olduğunu gösterdi.

Hindistan ve Pakistan’ın bölgesel rakipleriyle olan gerilimleri de göz önünde bulundurulduğunda, Aaj Tak gazetesinde “Mekke Anlaşması tarihi bir gelişme” olarak nitelendirildi. Times of India, “stratejik odağının İran, Körfez ve Ortadoğu’nun da dahil bölgesel bir denge kurmak” olduğunu belirtti. Hindistan’da Firstpost, “henüz tamamen oluşmamış bir ittifak” olduğunu vurgulayarak Yeni Delhi’nin ittifakları gözden geçirmesi gerektiğini söyledi. İsrail’in The Jerusalem Post, “Mekke paktı İsrail-Hindistan ilişkilerinin derinleşmesine yol açacak” diyerek Netanyahu ve Modi’nin iş birliğini derinleştirme mesajını hatırlattı. Yunan Kathimerini de “Suudi Arabistan’ın Riyad ile stratejik ilişkisi” konusunda Atina’da endişe yarattığını rapor etti.

Mısır ise 8 Ağustos’ta bir kaynakla “Mekke paktına katılmayı planlamadığını” açıkladı. Kaynak, “Yemen’deki İran destekli Husiler ve Irak’taki İran yanlısı gruplarla doğrudan çatışmaya yol açmasından endişelendiğini” vurguladı. Suudi Arabistan, İran’ın desteklediği Şii Husilere karşı Yemen hükümeti lehine askeri müdahalede bulunan dokuz ülkelik koalisyonun lideri olarak bu ittifakın stratejik önemini artırıyor.

Mekke Paktı, Türkiye’nin, Suudi Arabistan’ın ve Pakistan’ın bölgesel güçlerini birleştirerek, olası bir saldırıya karşı ortak savunma temelli bir yapı oluşturuyor. Ancak üç ülkenin çatışan ulusal çıkarları, bu ittifakın fiilen başarılı olma ihtimalini düşürüyor. Peki, bu paktın bölgeyi gerçekten istikrara kavuşturup kavuşturmayacağı, gelecekteki gelişmelerle netleşecek. Bakalım bundan sonra ne olacak?

Kaynak: Orijinal Haber