AKP’nin 25. yılı: Çeyrek asırda Türkiye’de neler değişti?
İlk paragrafta olayın özünü ver. Kim, ne oldu, nerede, ne zaman, neden, nasıl – bunları hızlıca aktar. Direk olaya gir.
14 Ağustos 2024’te Türkiye, 25. yılını kutladı. 2001’de kurulan Adalet ve Kalkınma Partisi, 3 Kasım 2002’den beri iktidarda. 25 yıl boyunca neler olmuş? Ekonomi, dış politika, hukuk, kültür, eğitim… hepsi değişti.
Ekonomi alanında 2001’deki krizden çıkış, 2002’de Kemal Derviş’in ataması, IMF stand‑by anlaşması ve Derviş reformlarıyla başladı. Bu dönemde enflasyon tek haneler, büyüme çift haneli, döviz kuru istikrar sağlandı. 2002‑2007 döneminde “altın dönem” dediği yürekli bir büyüme, yabancı yatırım rekor kırdı. 2009‑2013’te ise global merkez bankaları düşük faiz ortamı sayesinde ülke yeniden büyüdü.
İlk yıllarda ekonomi, AKP’nin gündemini belirledi. Durgunluk, yüksek enflasyon, devalüasyon derdi. Kemal Derviş’in atasıyla birlikte yeniden yapılandırma başladı. 2002‑2006 döneminde “altın dönem” olarak adlandırılan bu süreçte, döviz cinsinden getiriler yüksek, yatırımcılar ülkeye akmaya başladı.
Daha sonra 2007‑2017 arasında “yeni döneme” girildi. Merkez Bankası baskısı arttı, enflasyon tek haneli yüksek seviyelerde kaldı. 2015‑2020’da enflasyon tekrar yükseldi, 2021‑2023’te ise “seçim ekonomisi” uygulandı. 2023 sonrası ise “rasyonel politika” dönemi başladı.
Dış politika alanında 2001’den 2003’e kadar, 1 Mart tezkeresi ve 2004 Kıbrıs AB üyeliği süreciyle şekillendi. 2008‑2009 mali krizi, ABD’nin Irak’tan çekilmesi, 2011 Arap Baharı, 2013 Gezi olayları, 2016 darbe girişimi, 2020 Libya müdahalesi, 2022 S-400 başparmakları, 2024‑25 dış politikası yeniden şekillendi.
Siyasi alanında 2002‑2006 “altın dönem”de, 2007‑2017 “yeni dönem”de, 2018‑2023 “seçim ekonomisi” ve 2023 sonrası “rasyonel politika” olarak adlandırılan dönemler, toplumsal değişimlerin arkasında yatar. 2007‑2017’de “kurumsal aşınma”, 2018‑2023’de “enflasyon düşürme maliyeti” arttı, 2023 sonrası “rasyonel politikalar” zorunlu oldu.
Kadın hakları, 2004’te anayasaya eşitlik maddesi, 2013’te kılık kıyafet özgürlüğü, 2015‑2016’da aile içi şiddet suçlaştırıldı. 2011 İstanbul Sözleşmesi imzalayan ilk ülke, 2012 6284 sayılı Aile Koruma Kanunu, 2021 İstanbul Sözleşmesi’nden çekildi. 2025’te kadın cinayetleri 294 kişi, 297 kadın şüpheli şekilde ölü bulundu.
Kürt meselesi 2002’den beri üç aşamada: 2009‑2011, 2013‑2015, 2024‑bugün. 2008 TSK güneş operasyonu, 2009 Oslo görüşmeleri, 2010 Erbil Başkonsolosluğu açıldı. 2020 ‘İbrahim Anlaşması’ sonrası PKK, Kürtlerle yeni ilişki kuruldu. 2024’de Fethullah Gülen’ün ölümü, Gülen hareketi tasfiye edildi.
Savunma sanayii 2002‑2026’da inşaat, konut, altyapı, otomotiv, dayanıklı tüketim, savunma sanayii büyümeyi sürükledi. Baykar, İHA, SİHA, TCG Anadolu, Altay tankı, KAAN projeleri hayata geçti. Yerli ve milli savunma sanayii vurgulandı.
Eğitimde 2002‑2026 döneminde, zorunlu eğitim 8‑12’ye yükseldi. Üniversite harçları kaldırıldı, ilköğretim kitapları ücretsiz. 2013 başörtüsü yasağı kaldırıldı, 2014’de ortaöğretimde başörtüsü takma hakkı açıldı. 2024‑25 YÜZYÜYÜ Maarif Modeli uygulanmaya başlandı. PISA sonuçları, 2022’de 81 ülke arasında matematik 39., fen 34., okuma 36. sırada.
Sağlıkta 2003’te tek çatı sistemine geçildi, SGK kuruldu. Aile hekimliği, e‑Nabız, şehir hastaneleri 2017’de Yozgat’te başladı. 2025’te nüfusun %99’u temel sağlık hizmeti kapsamında. 2025’de memnuniyet %41, OECD ortalaması %64.
Kültürel alan: 2018’de Ayasofya yeniden cami, Kariye Camii 2024’te ibadete açıldı. Taksim Meydanı çarpıcı projeler, Osmanlı dizileri, “Yeni Türkiye” vs. halk dinamikleri değişti. 2018’de “Yeni Türkiye” sloganı, “yerli ve milli” söylemi, 2022’de “Mavi Vatan” kavramı yükseldi.
Medya sektörü: 2018’de Doğan Medya Demirören’e satıldı, RTÜK cezaları arttı, 2022’de dezenformasyon yasası yürürlüğe girdi. Muhalif basın, AP raporları, “siyasi baskı” eleştirileri. 2026’da Freedom House “Özgür değil” olarak Türkiye’yi sınıflandırdı.
İnşaat, konut, altyapı, enerji, ulaşım projeleri: 2002‑2026’da 1,700,000+ konut, 58 havalimanı, yüksek hızlı tren, Avrasya Tüneli, Marmaray, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, 1915 Çanakkale Köprüsü, 2024’de Yavuz Sultan Selim Köprüsü tamamlandı.
Sonuç olarak 25 yıl boyunca ekonomi, dış politika, hukuk, kültür, eğitim, sağlık, medya ve altyapı alanlarında büyük değişiklikler yaşandı. Hangi alanlarda çok daha ileriye gidecek, hangi sorunlar çözülecek, merak ediliyor.
Kaynak: Orijinal Haber
